Ubuhuza – Imwe mu nzira zitanga ubutabera bwunga
Ubuhuza ni uburyo bwo gukemura impaka bushingiye ku biganiro hagati y’impande zifitanye amakimbirane, kugira ngo zumvikane ubwazo zibifashijwemo n’umuhuza.
Mbere y’ubukoloni mu Rwanda, ubuhuza bwari ishingiro ry’ubutabera bwifashishwaga mu gukemura amakimbirane mu buryo bworoshye kandi bwihuse.
Guhera mu mwaka wa 2018, itegeko rigenga imiburanishirize y’imanza riteganya ubuhuza mu cyiciro icyo ari cyo cyose urubanza rwaba rugezemo; ni ukuvuga igihe cyose urubanza rutarasomwa.
Ubuhuza bufasha mu gutanga ubutabera bwihuse kandi abafitanye amakimbirane babigizemo uruhare, bityo umubano mwiza hagati yabo no gufashanya mu bibateza imbere akaba ari byo bimakaza aho guhora mu manza.
Benshi bakunze kwibaza bati ni nde ukwiriye kuba umuhuza? Umuhuza ashobora kuba umukozi w’Urukiko nk’Umwanditsi w’urukiko wakiriye abafitanye urubanza mu nama ntegurarubanza cyangwa umucamanza wagenwe na Perezida w’Urukiko.
Ashobora kandi no kuba umuhuza wigenga. Uyu ni umuntu utari umukozi w’urukiko kandi uri ku rutonde rw’abahuza rwemejwe rukanatangazwa ku rubuga rw’Urwego rw’Ubucamanza. Ashobora kandi kuba ari umunyamategeko cyangwa undi muntu ufite ubundi bumenyi nk’umwubatsi, umucungamutungo, umuganga, umunyamakuru, umwarimu n’abandi.
Abahuza bakemura ibibazo mbonezamubano, iby’ubucuruzi, iby’umurimo n’iby’ubutegetsi kuva ku Rukiko rw’Ibanze kugera ku Rukiko rw’Ikirenga.
Ubuhuza busabwa nande?
Umuburanyi uwo ari we wese ashobora gusaba ubuhuza, akabigaragaza mu mwanzuro utanga ikirego cyangwa uwo kwiregura. Icyo gihe, umwanditsi abimenyesha undi muburanyi akamushishikariza ubuhuza n’impamvu ari bwiza, babyemeranywaho bakihitiramo umuhuza.
Ikindi ni uko umwanditsi w’urukiko n’umucamanza wese, bafite inshingano yo gushishikariza ababuranyi ubuhuza iyo babona ko ari yo nzira nziza.
Uruhare rw’ababuranyi mu buhuza
Mu buhuza, impande zifitanye amakimbirane zigira uruhare mu gufatanya n’umuhuza nta buriganya kugira ngo igikorwa cy’ubuhuza kihute mu buryo bushoboka.
Kwitegura neza no kwitabira ibiganiro byose bo ubwabo cyangwa ababahagarariye bahaye ububasha bwo kumvikana, kugira uruhare mu gushakisha ibisubizo byumvikanyweho, kurebera hamwe inzitizi zose zatuma umwanzuro udashobora gushyirwa mu bikorwa, kwandika umwanzuro wumvikanyweho kuri buri kintu cyose cyumvikanyweho no kwemeranya ku ngingo ziwugize; ndetse no gushyira umukono ku mwanzuro impande zombi zemeranyijwe.
Iyo ababuranyi bumvikanye babifashijwemo n’umwanditsi, umwanditsi ategura icyemezo cy’urukiko gitegeka gushyira mu bikorwa umwanzuro w’ubwumvikane kigashyikirizwa Perezida w’Urukiko.
Perezida w’Urukiko n’umwanditsi bashyira umukono ku cyemezo cyarwo, kigashyirwaho kashe mpuruza hamwe n’umwanzuro w’ubwumvikane washyizweho umukono n’impande zombi.
Iyo ababuranyi bumvikanishijwe n’umucamanza ni na we uhita afata icyo cyemezo. Iyo babifashishwemo n’umuhuza wigenga, umwanzuro w’ubwumvikane ushyikirizwa umwanditsi w’urukiko agategura icyemezo cy’ubwumvikane gitegeka gushyira mu bikorwa umwanzuro w’ubwumvikane.
Iyo ababuranyi bahisemo umuhuza wigenga, umwanditsi w’urukiko cyangwa umucamanza, yumvikana na bo igihe igikorwa cy’ubuhuza kizamara. Uko byagenda kose icyo gihe ntigishobora kurenza ukwezi, kandi hagatangwa raporo y’ibyakozwe keretse iyo ababuranyi basabye ko cyongerwa.
Iyo batabisabye kandi ntibatange raporo, ntihagire n’uza gusaba ko iburanisha risubukurwa mu gihe cy’iminsi cumi n’itanu (15) kuva igihe bahawe kirangiye, urubanza rwabo rurasibwa.
Iyo abasabye ubuhuza batumvikanye cyangwa bumvikanye kuri bimwe, uwareze ni we ufite inshingano yo kumenyesha urukiko ko ubwumvikane bwananiranye, kugira ngo ahabwe itariki iburanisha rizasubukurirwaho.
Ibyemeranyijweho mu buhuza ntibishobora kugarukwaho mu iburanisha. Umucamanza wagerageje kunga ababuranyi bikananirana ntaba akibaburanishije mu mizi.
Ubuhuza bukozwe n’abakozi b’urukiko bukorerwa Ubuntu, ariko iyo bukozwe n’umuhuza wigenga burishyura.
More News
RDF ARMY CHIEF OF STAFF VISITS RWANDAN BILATERAL FORCES IN CAR
Bangui, 2 December 2025
The Army Chief of Staff of the Rwanda Defence Force (RDF), Major General Vincent Nyakarundi, together with the Chief of…
SECURITY ORGANS CONDUCT TREE-PLANTING ACTIVITY IN GAKENKE
Gakenke, 2 December 2025
Today, joint security forces comprising personnel from the Rwanda Defence Force (2nd Division), Rwanda National Police…
RWANDA SECURITY FORCES PROVIDE SPORTS KITS TO YOUTH IN MOCĂŤMBOA DA PRAIA CITY
Cabo Delgado, 29 November 2025
As part of their Civil-Military Cooperation (CIMIC) and Community Policing initiatives, the Rwanda Security Forces…
CENTRAL AFRICAN REPUBLIC ARMED FORCES ENROL NEW SOLDIERS TRAINED BY RDF INSTRUCTORS
Bangui, 29 November 2025
The Central African Republic Armed Forces (FACA) have officially enrolled 545 new soldiers who completed their basic…
PRESIDENT OF MOZAMBIQUE VISITS RWANDA SECURITY FORCE IN ANCUABE DISTRICT, CABO DELGADO
Cabo Delgado, 29 November 2025
Mozambican President, H.E. Daniel Francisco Chapo, today visited the Rwanda Security Force (RSF) deployed in Ancuabe…
RESERVE FORCE CHIEF OF STAFF ADDRESSES RESERVISTS FROM SOUTHERN PROVINCE
Muhanga, 28 November 2025
The Rwanda Defense Force (RDF) Chief of Staff of the Reserve Force, Major General Alex Kagame, held a meeting today with…
THE RDF ARMY CHIEF OF STAFF VISIT TOÂ RWANDAN PEACEKEEPERS IN BANGUI CITY
Bangui, 28 November 2025
Today, the Rwanda Defence Force (RDF) Army Chief of Staff, Maj Gen Vincent NYAKARUNDI, and his delegation visited RDF…
DEFENCE ATTACHÉS ACCREDITED TO RWANDA VISIT MUTOBO DEMOBILISATION AND REINTEGRATION CENTRE AND RDF SENIOR COMMAND AND STAFF COLLEGE
Musanze, 28 November 2025
Defence Attachés (DAs) accredited to Rwanda today visited the Mutobo Demobilisation and Reintegration Centre in Musanze…
THE MINISTRY OF DEFENCE HOSTED A GALA DINNER FOR DEFENCE ATTACHÉS ACCREDITED TO RWANDA
Kigali, 28 November 2025
Last night, the Ministry of Defence hosted an end-of-year gala dinner for defence attachés and associates accredited to…
DEFENCE ATTACHÉS ACCREDITED TO RWANDA RECEIVE BRIEFING ON THE CURRENT SECURITY SITUATION
Kigali, 27 November 2025
Today, the Ministry of Defence/Rwanda Defence Force (RDF) hosted Defence Attachés and Associates accredited to Rwanda for a…