Ubuhuza – Imwe mu nzira zitanga ubutabera bwunga
Ubuhuza ni uburyo bwo gukemura impaka bushingiye ku biganiro hagati y’impande zifitanye amakimbirane, kugira ngo zumvikane ubwazo zibifashijwemo n’umuhuza.
Mbere y’ubukoloni mu Rwanda, ubuhuza bwari ishingiro ry’ubutabera bwifashishwaga mu gukemura amakimbirane mu buryo bworoshye kandi bwihuse.
Guhera mu mwaka wa 2018, itegeko rigenga imiburanishirize y’imanza riteganya ubuhuza mu cyiciro icyo ari cyo cyose urubanza rwaba rugezemo; ni ukuvuga igihe cyose urubanza rutarasomwa.
Ubuhuza bufasha mu gutanga ubutabera bwihuse kandi abafitanye amakimbirane babigizemo uruhare, bityo umubano mwiza hagati yabo no gufashanya mu bibateza imbere akaba ari byo bimakaza aho guhora mu manza.
Benshi bakunze kwibaza bati ni nde ukwiriye kuba umuhuza? Umuhuza ashobora kuba umukozi w’Urukiko nk’Umwanditsi w’urukiko wakiriye abafitanye urubanza mu nama ntegurarubanza cyangwa umucamanza wagenwe na Perezida w’Urukiko.
Ashobora kandi no kuba umuhuza wigenga. Uyu ni umuntu utari umukozi w’urukiko kandi uri ku rutonde rw’abahuza rwemejwe rukanatangazwa ku rubuga rw’Urwego rw’Ubucamanza. Ashobora kandi kuba ari umunyamategeko cyangwa undi muntu ufite ubundi bumenyi nk’umwubatsi, umucungamutungo, umuganga, umunyamakuru, umwarimu n’abandi.
Abahuza bakemura ibibazo mbonezamubano, iby’ubucuruzi, iby’umurimo n’iby’ubutegetsi kuva ku Rukiko rw’Ibanze kugera ku Rukiko rw’Ikirenga.
Ubuhuza busabwa nande?
Umuburanyi uwo ari we wese ashobora gusaba ubuhuza, akabigaragaza mu mwanzuro utanga ikirego cyangwa uwo kwiregura. Icyo gihe, umwanditsi abimenyesha undi muburanyi akamushishikariza ubuhuza n’impamvu ari bwiza, babyemeranywaho bakihitiramo umuhuza.
Ikindi ni uko umwanditsi w’urukiko n’umucamanza wese, bafite inshingano yo gushishikariza ababuranyi ubuhuza iyo babona ko ari yo nzira nziza.
Uruhare rw’ababuranyi mu buhuza
Mu buhuza, impande zifitanye amakimbirane zigira uruhare mu gufatanya n’umuhuza nta buriganya kugira ngo igikorwa cy’ubuhuza kihute mu buryo bushoboka.
Kwitegura neza no kwitabira ibiganiro byose bo ubwabo cyangwa ababahagarariye bahaye ububasha bwo kumvikana, kugira uruhare mu gushakisha ibisubizo byumvikanyweho, kurebera hamwe inzitizi zose zatuma umwanzuro udashobora gushyirwa mu bikorwa, kwandika umwanzuro wumvikanyweho kuri buri kintu cyose cyumvikanyweho no kwemeranya ku ngingo ziwugize; ndetse no gushyira umukono ku mwanzuro impande zombi zemeranyijwe.
Iyo ababuranyi bumvikanye babifashijwemo n’umwanditsi, umwanditsi ategura icyemezo cy’urukiko gitegeka gushyira mu bikorwa umwanzuro w’ubwumvikane kigashyikirizwa Perezida w’Urukiko.
Perezida w’Urukiko n’umwanditsi bashyira umukono ku cyemezo cyarwo, kigashyirwaho kashe mpuruza hamwe n’umwanzuro w’ubwumvikane washyizweho umukono n’impande zombi.
Iyo ababuranyi bumvikanishijwe n’umucamanza ni na we uhita afata icyo cyemezo. Iyo babifashishwemo n’umuhuza wigenga, umwanzuro w’ubwumvikane ushyikirizwa umwanditsi w’urukiko agategura icyemezo cy’ubwumvikane gitegeka gushyira mu bikorwa umwanzuro w’ubwumvikane.
Iyo ababuranyi bahisemo umuhuza wigenga, umwanditsi w’urukiko cyangwa umucamanza, yumvikana na bo igihe igikorwa cy’ubuhuza kizamara. Uko byagenda kose icyo gihe ntigishobora kurenza ukwezi, kandi hagatangwa raporo y’ibyakozwe keretse iyo ababuranyi basabye ko cyongerwa.
Iyo batabisabye kandi ntibatange raporo, ntihagire n’uza gusaba ko iburanisha risubukurwa mu gihe cy’iminsi cumi n’itanu (15) kuva igihe bahawe kirangiye, urubanza rwabo rurasibwa.
Iyo abasabye ubuhuza batumvikanye cyangwa bumvikanye kuri bimwe, uwareze ni we ufite inshingano yo kumenyesha urukiko ko ubwumvikane bwananiranye, kugira ngo ahabwe itariki iburanisha rizasubukurirwaho.
Ibyemeranyijweho mu buhuza ntibishobora kugarukwaho mu iburanisha. Umucamanza wagerageje kunga ababuranyi bikananirana ntaba akibaburanishije mu mizi.
Ubuhuza bukozwe n’abakozi b’urukiko bukorerwa Ubuntu, ariko iyo bukozwe n’umuhuza wigenga burishyura.
More News
RWANDA MILITARY HOSPITAL UNDERTOOK NATIONWIDE EFFORTS TO TREAT CATARACTS
Bugesera, 26 April 2024
Today, as part of the Defence and Security Citizen Outreach Programme 2024, medical personnel from the Rwanda Military…
RWANDA AND TANZANIA FORCES PLAYED AGAIN IN A FRIENDLY FOOTBALL MATCH
Bukoba-Tanzania, 25 April 2024
Today, the echoes of camaraderie and sportsmanship came alive once again as the Rwanda Defence Force (RDF) 5 Division…
MILITARY JUDGES, PROSECUTORS, AND COURT REGISTRARS CONVENE TO REVIEW AND HARMONIZE WORKING CONDITIONS
Kigali, 23 April 2024
Today, judges, prosecutors, investigators, and court registrars from military courts met for a two-day workshop focused on…
Armed Forces delegates from EAC meet in Rwanda for final planning of USHIRIKIANO IMARA 2024
Kigali, 22 April 2024
Today, Armed Forces delegates from East African Community (EAC) member states, comprising military, police, prisons,…
THE UNMISS FORCE COMMANDER VISITS RWANDAN PEACEKEEPERS IN SOUTH SUDAN
Juba, 17 April 2024
The Force Commander of the United Nations Mission in South Sudan (UNMISS), Lt Gen Mohan Subramanian, paid a visit to the Rwandan…
RWANDA DEFENCE FORCE LIBERATION CUP TOURNAMENT 2024 KICKS OFF
Kigali, 16 April 2024
The Rwanda Defence Force (RDF) Liberation Cup Tournament 2024 edition start off in Kigali with seven sports disciplines…
H.E PRESIDENT PAUL KAGAME COMMISSIONS 624 NEW RDF CADET OFFICERS
Bugesera, 15 April 2024
Today, H.E President Paul Kagame and the Commander-in-Chief of the Rwanda Defence Force (RDF), commissioned 624 new officers…
THE HEAD OF THE DIPLOMATIC MISSION IN THE CENTRAL AFRICAN REPUBLIC JOINED THE RWANDAN BILATERAL FORCE TO MARK THE 30THÂ COMMEMORATION OF THE 1994 GENOCIDE AGAINST THE TUTSIÂ
Bangui, 11 April 2024
Yesterday, the head of the Diplomatic Mission in the Central African Republic Mr. Olivier KAYUMBA, joined the RWANDAN BILATERAL…
THE BELGIUM DEFENCE MINISTER PAID A COURTESY VISIT TO THE RWANDAN MINISTER OF DEFENCE
Kigali, 08 April 2024
Today, The Belgium Defence Minister Hon Ludivine DEDONDER, accompanied by a delegation that included the Vice-Chief of Defence…
RWANDAN PEACEKEEPERS IN THE CENTRAL AFRICAN REPUBLIC COMMEMORATE THE 1994 GENOCIDE AGAINST THE TUTSI
CAR, 7 April 2024
Rwandan Peacekeepers, part of MINUSCA in the Central African Republic, observed "KWIBUKA 30", commemorating the 1994 Genocide…