Ubuhuza – Imwe mu nzira zitanga ubutabera bwunga
Ubuhuza ni uburyo bwo gukemura impaka bushingiye ku biganiro hagati y’impande zifitanye amakimbirane, kugira ngo zumvikane ubwazo zibifashijwemo n’umuhuza.
Mbere y’ubukoloni mu Rwanda, ubuhuza bwari ishingiro ry’ubutabera bwifashishwaga mu gukemura amakimbirane mu buryo bworoshye kandi bwihuse.
Guhera mu mwaka wa 2018, itegeko rigenga imiburanishirize y’imanza riteganya ubuhuza mu cyiciro icyo ari cyo cyose urubanza rwaba rugezemo; ni ukuvuga igihe cyose urubanza rutarasomwa.
Ubuhuza bufasha mu gutanga ubutabera bwihuse kandi abafitanye amakimbirane babigizemo uruhare, bityo umubano mwiza hagati yabo no gufashanya mu bibateza imbere akaba ari byo bimakaza aho guhora mu manza.
Benshi bakunze kwibaza bati ni nde ukwiriye kuba umuhuza? Umuhuza ashobora kuba umukozi w’Urukiko nk’Umwanditsi w’urukiko wakiriye abafitanye urubanza mu nama ntegurarubanza cyangwa umucamanza wagenwe na Perezida w’Urukiko.
Ashobora kandi no kuba umuhuza wigenga. Uyu ni umuntu utari umukozi w’urukiko kandi uri ku rutonde rw’abahuza rwemejwe rukanatangazwa ku rubuga rw’Urwego rw’Ubucamanza. Ashobora kandi kuba ari umunyamategeko cyangwa undi muntu ufite ubundi bumenyi nk’umwubatsi, umucungamutungo, umuganga, umunyamakuru, umwarimu n’abandi.
Abahuza bakemura ibibazo mbonezamubano, iby’ubucuruzi, iby’umurimo n’iby’ubutegetsi kuva ku Rukiko rw’Ibanze kugera ku Rukiko rw’Ikirenga.
Ubuhuza busabwa nande?
Umuburanyi uwo ari we wese ashobora gusaba ubuhuza, akabigaragaza mu mwanzuro utanga ikirego cyangwa uwo kwiregura. Icyo gihe, umwanditsi abimenyesha undi muburanyi akamushishikariza ubuhuza n’impamvu ari bwiza, babyemeranywaho bakihitiramo umuhuza.
Ikindi ni uko umwanditsi w’urukiko n’umucamanza wese, bafite inshingano yo gushishikariza ababuranyi ubuhuza iyo babona ko ari yo nzira nziza.
Uruhare rw’ababuranyi mu buhuza
Mu buhuza, impande zifitanye amakimbirane zigira uruhare mu gufatanya n’umuhuza nta buriganya kugira ngo igikorwa cy’ubuhuza kihute mu buryo bushoboka.
Kwitegura neza no kwitabira ibiganiro byose bo ubwabo cyangwa ababahagarariye bahaye ububasha bwo kumvikana, kugira uruhare mu gushakisha ibisubizo byumvikanyweho, kurebera hamwe inzitizi zose zatuma umwanzuro udashobora gushyirwa mu bikorwa, kwandika umwanzuro wumvikanyweho kuri buri kintu cyose cyumvikanyweho no kwemeranya ku ngingo ziwugize; ndetse no gushyira umukono ku mwanzuro impande zombi zemeranyijwe.
Iyo ababuranyi bumvikanye babifashijwemo n’umwanditsi, umwanditsi ategura icyemezo cy’urukiko gitegeka gushyira mu bikorwa umwanzuro w’ubwumvikane kigashyikirizwa Perezida w’Urukiko.
Perezida w’Urukiko n’umwanditsi bashyira umukono ku cyemezo cyarwo, kigashyirwaho kashe mpuruza hamwe n’umwanzuro w’ubwumvikane washyizweho umukono n’impande zombi.
Iyo ababuranyi bumvikanishijwe n’umucamanza ni na we uhita afata icyo cyemezo. Iyo babifashishwemo n’umuhuza wigenga, umwanzuro w’ubwumvikane ushyikirizwa umwanditsi w’urukiko agategura icyemezo cy’ubwumvikane gitegeka gushyira mu bikorwa umwanzuro w’ubwumvikane.
Iyo ababuranyi bahisemo umuhuza wigenga, umwanditsi w’urukiko cyangwa umucamanza, yumvikana na bo igihe igikorwa cy’ubuhuza kizamara. Uko byagenda kose icyo gihe ntigishobora kurenza ukwezi, kandi hagatangwa raporo y’ibyakozwe keretse iyo ababuranyi basabye ko cyongerwa.
Iyo batabisabye kandi ntibatange raporo, ntihagire n’uza gusaba ko iburanisha risubukurwa mu gihe cy’iminsi cumi n’itanu (15) kuva igihe bahawe kirangiye, urubanza rwabo rurasibwa.
Iyo abasabye ubuhuza batumvikanye cyangwa bumvikanye kuri bimwe, uwareze ni we ufite inshingano yo kumenyesha urukiko ko ubwumvikane bwananiranye, kugira ngo ahabwe itariki iburanisha rizasubukurirwaho.
Ibyemeranyijweho mu buhuza ntibishobora kugarukwaho mu iburanisha. Umucamanza wagerageje kunga ababuranyi bikananirana ntaba akibaburanishije mu mizi.
Ubuhuza bukozwe n’abakozi b’urukiko bukorerwa Ubuntu, ariko iyo bukozwe n’umuhuza wigenga burishyura.
More News
RWANDA PEACEKEEPERS PROVIDE FREE MEDICAL TREATMENT IN BRIA TOWN
Bria, 28 May 2024
Today, Rwandan peacekeepers (Battle Group VI), operating under the United Nations Multidimensional Integrated Stabilization Mission…
RWANDA DEFENCE FORCE AND UGANDA PEOPLE'S DEFENCE FORCE MEET TO DISCUSS CROSS-BORDER SECURITY ASPECTS
Nyagatare, 28 May 2024
Today, in Nyagatare District, the Rwanda Defence Force (2nd and 5th Divisions) received a delegation from Uganda People’s…
RDF LIBERATION CUP TOURNAMENT COMPETES FOR THE SEMI-FINALS
Kigali, 26 June 2024
Yesterday, the Rwanda Defence Force Liberation Cup Tournament held its quarter-final matches. The football and volleyball teams…
H.E. PRESIDENT FAUSTIN-ARCHANGE TOUADÉRA JOINED RWANDA PEACEKEEPERS IN COMMUNITY WORK
Bangui, 25 May 2024
Today, His Excellency Professor Faustin-Archange Touadéra, President of the Central African Republic, joined Rwanda Peacekeepers…
MALIAN ARMED FORCES DELEGATION VISITS RDF HQS
Kigali, 22 May 2024
Today, a delegation from the Malian Armed Forces, led by Col Cheick Mamadou Cherif TOUNKARA, visited MOD/RDF Headquarters. They…
The eleventh National Security Symposium opens in Kigali
Kigali, 22 May 2024
The eleventh National Security Symposium 2024 jointly organised by Rwanda Defence Force Command and Staff College (RDFCSC) and…
RDF HAND OVER A NEWLY CONSTRUCTED HOUSE TO WIDOW
Gatsibo, 17 May 2024
Today, as part of the Defence and Security Citizen Outreach Programme 2024, the Rwanda Defence Force (RDF) in collaboration…
RDF MEDICAL PERSONNEL AND THE MINISTRY OF HEALTH BEGIN TO TREAT 5000 CATARACT PATIENTS
Rulindo, 16 May 2024
Today at Rutongo District Hospital in Rulindo district, as part of the Defence and Security Citizen Outreach Programme 2024,…
FACULTY MEMBERS AND STUDENTS FROM THE ROYAL COLLEGE OF DEFENCE STUDIES VISIT RDF HQS
Kigali, 15 May 2024
Today, a delegation of 22 faculty and student officers from the Royal College of Defence Studies of the United Kingdom visited…
RDF ARMY CHIEF OF STAFF BRIEFS NEW CONTINGENT SET TO DEPLOY IN MOZAMBIQUE
Kigali, 14 May 2024
Today at Kami Military Barracks, Maj Gen Vincent Nyakarundi, the RDF Army Chief of Staff together with Commissioner of Police…